Facebook

Twitter

Copyright 2018 – 2019 Tüm Hakları Saklıdır.
Wonderia Reklam

8:30 - 18:00

Çalışma Saatlerimiz Pzt. - Cuma.

0312 441 76 31

Bizimle İletişime Geçin

Facebook

Twitter

Menu
 

TEKERRÜR

Bilgi Hukuk > Bilgihukuk  > TEKERRÜR

TEKERRÜR

TEKERRÜR

Türk Ceza Kanunu hükümlerine göre tekerrür, daha önce bir suç işlemiş ve bu suç nedeniyle cezası kesinleşmiş birinin yasada belirlenen süreler içerisinde yeni bir suç işlemesi halidir. İkinci defa suç işleyen kişiye ise “mükerrir” denir. TCK madde 58’in metninde düzenlenen suçta tekerrür kurumu bir güvenlik tedbiri niteliğinde olup tekerrür hükümlerine göre  suç işleyen kimseye güvenlik tedbirlerine ilişkin kurallar uygulanarak mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine karar verilir.

Tekerrür müessesesi, 765 sayılı TCK’nın 81. ve devamı maddelerinde düzenlenmişti. 5237 sayılı Kanun’un yürürlüğe girmesiyle tekerrür müessesi nitelik değiştirmiştir. Tekerrür, 765 sayılı Kanun’da ceza hukuku alanındayken, 5237 sayılı Kanunla güvenlik tedbiri haline gelmiştir. Ancak, 5237 sayılı Kanun yürürlüğe girdikten sonra da hâkim, sanığın mükerrir olduğunu re’sen araştırmakla mükelleftir. Yapılan incelemede sanığın mükerrir olduğu tespit edilir ise tekerrür hali, kararda belirtilerek sanık hakkında mükerrirlere özgü infaz rejimi uygulanır.

Tekerrür fiile yönelik olmadığı gibi ikinci suçun ağırlaştırıcı sebebi de değildir. Sadece ikinci suçun cezasının ağırlaştırılması neticesini doğuran, failin şahsına bağlı, cezayı ağırlaştırıcı özel bir unsurdur.

                 01.06.2005 Tarihinden Önce ve Sonra İşlenen Suçlarda Tekerrür

                      5237 sayılı TCK, 01.06.2005 tarihinde yürürlüğe girmiş olup halen yürürlüktedir. Tekerrür, 765 sayılı eski TCK’da bir maddi ceza hukuku kurumu iken, 01.06.2005 tarihinden sonra 5237 sayılı TCK ile bir güvenlik tedbiri ve 5275 sayılı İnfaz Kanunu ile infaz kurumu haline dönüşmüştür. Bu hukuki nitelemeler uygulamada bazı farklı sonuçlara yol açmaktadır.

  • Her iki suç da eski TCK döneminde işlendiğinde; yeni TCK lehe olup yeni TCK’nın tekerrür hükümlerini içeren 58. maddesi infaz hukukunu ilgilendirdiğinden ve aleyhe de olduğundan sanık hakkında suçta tekerrür hükümleri uygulanmaz.
  • Birinci suç (Tekerrüre esas alınan suç) 01.06.2005 tarihinden önce, ikinci suç (tekerrür hükümleri uygulanacak suç) ise 01.06.2005 tarihinden sonra işlendiği takdirde; sanık hakkında TCK md. 58 gereği suçta tekerrür hükümlerinin uygulanması önünde hiçbir engel yoktur. Çünkü, tekerrür hükümleri uygulanacak olan suç ikinci suç olup ikinci suç 5237 sayılı yeni TCK döneminde işlenmiştir.

Suçta tekerrür ve özel tehlikeli suçlular

            Madde 58- (1) Önceden işlenen suçtan dolayı verilen hüküm kesinleştikten sonra yeni bir suçun işlenmesi halinde, tekerrür hükümleri uygulanır. Bunun için cezanın infaz edilmiş olması gerekmez.

(2) Tekerrür hükümleri, önceden işlenen suçtan dolayı;

a) Beş yıldan fazla süreyle hapis cezasına mahkûmiyet halinde, bu cezanın infaz edildiği tarihten itibaren beş yıl,

b) Beş yıl veya daha az süreli hapis ya da adlî para cezasına mahkûmiyet halinde, bu cezanın infaz edildiği tarihten itibaren üç yıl,

Geçtikten sonra işlenen suçlar dolayısıyla uygulanmaz.

(3) Tekerrür halinde, sonraki suça ilişkin kanun maddesinde seçimlik olarak hapis cezası ile adlî para cezası öngörülmüşse, hapis cezasına hükmolunur.

(4) Kasıtlı suçlarla taksirli suçlar ve sırf askerî suçlarla diğer suçlar arasında tekerrür hükümleri uygulanmaz. Kasten öldürme, kasten yaralama, yağma, dolandırıcılık, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti ile parada veya kıymetli damgada sahtecilik suçları hariç olmak üzere; yabancı ülke mahkemelerinden verilen hükümler tekerrüre esas olmaz.

(5) Fiili işlediği sırada onsekiz yaşını doldurmamış olan kişilerin işlediği suçlar dolayısıyla tekerrür hükümleri uygulanmaz.

(6) Tekerrür halinde hükmolunan ceza, mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilir. Ayrıca, mükerrir hakkında cezanın infazından sonra denetimli serbestlik tedbiri uygulanır.

(7) Mahkûmiyet kararında, hükümlü hakkında mükerrirlere özgü infaz rejiminin ve cezanın infazından sonra denetimli serbestlik tedbirinin uygulanacağı belirtilir.

(8) Mükerrirlerin mahkûm olduğu cezanın infazı ile denetimli serbestlik tedbirinin uygulanması, kanunda gösterilen şekilde yapılır.

(9) Mükerrirlere özgü infaz rejiminin ve cezanın infazından sonra denetimli serbestlik tedbirinin, itiyadi suçlu, suçu meslek edinen kişi veya örgüt mensubu suçlu hakkında da uygulanmasına hükmedilir.

TEKERRÜRÜN KOŞULLARI

  1. Daha Önceden İşlenen Suçtan Dolayı Mahkûm Olma Koşulu

Bir hükümlüye tekerrür hükümlerinin uygulanabilmesi için işlediği önceki bir suçtan dolayı kesinleşmiş bir ceza mahkûmiyetinin olması gerekir. Önceden mahkûm olmamış kimseye “ilk suçlu” denir. İlk işlediği suç nedeniyle yargılanıp mahkûm olan hükümlünün bu ilk suçunun cezasının kesinleşmesinden sonra ikinci suçu işlemesi gerekmektedir.

5237 sayılı Kanuna göre verilen mahkûmiyetin hapis cezası ya da adli para cezası olmasının bir önemi yoktur. Ancak; tazyik cezaları, idari para cezaları, disiplin cezaları, inzibati tedbir olarak verilen kararlar, güvenlik tedbirleri tekerrüre esas teşkil etmeyecektir. Ayrıca, hapisten çevrilen adli para cezası dışındaki seçenek yaptırımların da, tekerrüre esas olmayacağı konusunda görüş birliği mevcuttur. Görüldüğü üzere, özel nitelikli bu tedbirler için TCK 58 tekerrür hükümleri uygulanamayacaktır. Doktrinde bir kısım yazar ve uygulamada Yargıtay, tekerrür hükümlerinin uygulanabilmesi için, failin önceki mahkûmiyetini yeterli görmemekte, bu mahkûmiyetin gereği olan cezanın çekilmesini aramaktadır. Ancak TCK, failin daha önce mahkûm olmasını tekerrürün uygulanabilmesi için yeterli sayarak, bu mahkûmiyetin gereği olan cezanın çekilmesini şart koşmamıştır.

Önceki Mahkûmiyetin Tekerrüre Esas Alınmasını Engelleyen Haller

  1. Genel Af Halinde: Kamu davası düşer, hükmolunan cezalar bütün sonuçlarıyla birlikte ortadan kalkar. Bu nedenle genel affa uğramış bir mahkûmiyet, tekerrüre esas olmayacaktır.
  2. Özel Af ile: Özel afla mahkûmiyet ortadan kalkmamaktadır. Mahkûmiyet yine devam etmekte, hatta ceza tamamen affedilse bile sonuçları sürmektedir. Bu nedenle özel affa uğramış bir mahkûmiyet tekerrüre esas teşkil edecektir.
  3. Önceki Mahkûmiyetin Verildiği Eylemin Suç Olmaktan Çıkarılması Durumunda: Mahkûmiyet hükmü tüm sonuçlarıyla birlikte ortadan kalkar. Bu durumda da mahkûmiyet şartı gerçekleşmediğinden, bu suçtan dolayı verilen mahkûmiyet tekerrüre esas teşkil etmez.
  4. Şikâyetten Vazgeçme: Hükmün kesinleşmesine kadar vazgeçme nedeniyle kamu davasının düşmesine karar verildiği durumlarda, mahkûmiyet şartı gerçekleşmediğinden, bu karar tekerrüre esas olmaz.
  5. Uzlaşma: Uzlaşma, suçtan zarar gören ile sanık soruşturma veya kovuşturma aşamasında uzlaşırlarsa, soruşturma aşamasında kamu davası açılmaz, uzlaşma nedeniyle kovuşturma yapılmasına yer olmadığına karar verilir. Uzlaşma kovuşturma aşamasında olursa, davanın düşürülmesine karar verilir. Bu durumda önceden verilmiş mahkûmiyet şartı gerçekleşmediğinden, bu kararlar tekerrüre esas teşkil etmez.
  6.  Zamanaşımı: Dava zamanaşımı gerçekleştiğinde, kamu davasının düşürülmesine karar verileceğinden, mahkûmiyet şartının gerçekleşmemesi nedeniyle tekerrüre esas olmaz.
  7. Ön Ödeme: Sanık üzerine atılı suçun ön ödemeye tabi olması durumunda, C.Savcılığında ön ödeme önerisini yerine getirirse, hakkında kamu davası açılmaz, kovuşturmaya yer olmadığına karar verilir. Ön ödeme şartı yerine getirildiğinde ise kamu davası düşer, bu nedenle tekerrüre esas alınmaz.
  8. Cezanın ertelenmesi: Sanık deneme süresi içinde suç işler ise, tekerrür hükümleri uygulanırken, deneme süresinden sonra suç işlemesi durumunda tekerrür hükümleri uygulanmayacaktır.
  9. Koşullu Salıverilme: Koşullu salıverilen hükümlü yeniden suç işler ise, bu kimse hakkında da tekerrür hükümleri uygulanır.
  10. Düşme kararları da tekerrüre esas alınmamaktadır.

Tekerrür Uygulanmayan Müesseseler

5237 sayılı TCK’nın 58/4. maddesi düzenlemesi mevcuttur. Bu maddede sayılanlar sınırlı sayıdadır, genişletilmesi olanağı bulunmamaktadır.

-Kabahatler

– Yabancı ülke mahkemelerinden verilen hükümler

– Küçükler hakkındaki mahkûmiyetler

– Sırf askeri suçlarla askeri olmayan suçlar

– Temyizi kabil olmayan kararlar

  • Verilen Ceza Kesinleşmiş Olmalı

Cezanın kesinleşmesi, yerel mahkeme tarafından verilen karar Temyiz edilmişse ve bu karar Yargıtay tarafından hükmün onanmasıyla gerçekleşir. Bu kesinleşmiş cezanın akabinde ikinci bir suç işlenmesi halinde tekerrür hükümleri uygulanacaktır. Beraat kararları, sebebine bakılmaksızın tekerrüre esas olamazlar.

Kesinleşen Cezanın İnfazının Gerekli Olmaması

Tekerrür hükümlerinin uygulanması için ilk suça dair mahkûmiyetin infaz edilmiş olması. Kanunun tekerrür hükümlerinin uygulanabilmesi için aradığı tek kriter ilk ceza mahkumiyetinin kesinleşmesidir. İlk ceza mahkûmiyeti kesinleştikten sonra cezanın infaz aşamasına gelip gelmediğinin hiçbir önemi yoktur.

  • Kanunda Belirlenen Süreler İçinde Yeni Bir Suç İşlenmesi

Tekerrürün koşullarından biri de, yeni bir suçun işlenmiş olmasıdır. Yeni bir suç işlenmeden tekerrürden söz etme olanağı yoktur. Buradaki suç tabiri, yalnızca tamamlanmış suçları değil, teşebbüs aşamasında kalmış suçları da kapsar. Bu yeni suçun, önceki mahkûmiyetin kesinleşmesinden sonra işlenmiş olması gerekir. Önceki mahkûmiyet kesinleşmeden yeni suç işlenmiş ise, sonraki suç için tekerrür hükümleri uygulanmayacaktır. Tekerrür hükümlerinin uygulanması için, ikinci suçun bu süreler içinde işlenmesi yeterlidir, ikinci suç ile ilgili verilen cezanın anılan süreler içinde verilmiş veya kesinleşmiş olması şartı aranmaz.

TEKERRÜR SÜRESİ

5237 sayılı Kanun’daysa, 765 sayılı TCK’daki bu beş ve on yıllık süreler, beş yıl ve üç yıla indirilmiştir. Yani burada fail lehine bir düzenleme yapılmıştır. 5237 sayılı Kanun’a göre, beş yıldan fazla süreyle hapis cezasına mahkûmiyet halinde beş yıl, beş yıl ve daha az süreli hapis ya da adli para cezasına mahkûmiyet halindeyse üç yıl içinde yeni bir suç işlenirse tekerrür hükümleri uygulanır. Hapisten çevrilen para cezalarında da tekerrür süresi para cezasına göre belirlenir.

  • Birinci suç nedeniyle verilen ceza kesinleşmiş, ancak infaz edilmemişse; ikinci suç, birinci suçun kesinleşmesinden sonra olmak kaydıyla, ne zaman işlenmiş olursa olsun ikinci suç nedeniyle suçta tekerrür hükümleri uygulanır.
  • Birinci suç nedeniyle verilen ceza kesinleşip infaz edilmişse, işlenen ikinci suça tekerrür hükümlerinin uygulanabilmesi için;

 1-) Birinci işlenen suçtan dolayı mahkum olunan hapis cezası 5 yıldan fazla ise, birinci suçun cezasının infaz edilmesinden itibaren 5 yıl içinde ikinci suçun işlenmesi gerekir. Birinci suça dair cezanın infazından itibaren 5 yıldan fazla süre geçmişse tekerrür hükümleri uygulanamaz.

 2-) Birinci işlenen suçtan dolayı mahkum olunan hapis cezası 5 yıl veya daha az süreli hapis cezası veya sadece adli para cezası ise, birinci suç nedeniyle mahkum olunan cezanın infaz edilmesinden itibaren 3 yıl içinde ikinci suçun işlenmesi gerekir. Bu halde, ikinci suç 3 yıl geçtikten sonra işlenirse ikinci suça tekerrür hükümleri uygulanamaz.

Suçların Niteliğine Dair Tekerrür Şartları

Kasıtlı suçlara, kasıtlı suçlarla tekerrür hükümleri uygulanır. Taksirli suçlara da taksirli suçlarla tekerrür hükümleri uygulanır. Kasten işlenen suçlar ile taksirle işlenen suçlar arasında tekerrür hükümleri uygulanamaz. Tekerrürün uygulanabilmesi için önemli olan suçun niteliği değildir. Önemli olan ilk ve ikinci suçun taksirli ya da aynı şekilde kasten işlenmiş olmasıdır.

Tekerrürün Sonuçları

Mükerrir suç halinde;

  1. Yeni suça ilişkin yasa maddesinde seçimlik olarak hapis cezası veya adli para cezası öngörülmüşse, hapis cezasına hükmolunur.
  2. Sanığa mükerrirlere özgü infaz rejimi uygulanır; Tekerrür halinde, işlenen suçtan dolayı mahkûm olan kimsenin şartlı salıverilme süresi, ilk kez suç işleyenlere oranla daha uzundur.
  3. Mükerrirlik halinde cezanın infazından sonra denetimli serbestlik tedbiri uygulanması zorunludur. Denetimli serbestlik süresi, cezanın infazından sonra başlamak üzere 1 yıldan az olamaz. Hâkim mahkeme kararında sanığın mükerrir olduğunu ve sanık hakkında denetimli serbestlik önlemleri uygulanacağını belirtmek zorundadır.

KAYNAKÇA:

  1. Yorumlu- Uygulamalı Türk Ceza Kanunu, Ankara,2010,Cilt 2,Sf. 1940-1971
  • Suçta Tekerrür Ve Mükerrirlere Özgü Güvenlik Tedbirleri, Özcan Özbey, Tbb Dergisi, Sayı 88, 2010
  • Türk Hukukunda Tekerrür, Dr. İlhan Üzülmez, Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt 10, Sayı 1-2, Yıl 2002

Web sitemizde size en iyi deneyimi sunabilmemiz için çerezleri kullanıyoruz. Ayrıntılı bilgiye çerez politikasından ulaşabilirsiniz. Çerez politikası

Bu web sitesindeki çerez ayarları, size mümkün olan en iyi tarama deneyimini sunmak için "çerezlere izin ver" olarak ayarlanmıştır. Çerez ayarlarınızı değiştirmeden bu web sitesini kullanmaya devam ederseniz veya aşağıdaki "Kabul Et" i tıklarsanız, o zaman buna onay vermiş olursunuz.

kapat